Wymagalność roszczeń a instytucja przedawnienia

Instytucja przedawnienia prowadzi do ograniczenia możności dochodzenia praw (roszczeń), jeżeli nie były one realizowane w czasie w ustawie określonym. Uregulowana jest ona w art. 117 – 125 KC.

Zgodnie z art. 117 §1 KC przedmiotem przedawnienia mogą być tylko i wyłącznie cywilnoprawne roszczenia majątkowe, a odstępstwa od tej reguły mogą być przewidziane tylko w normie o randze ustawy. Przedawnienie jest instytucją iuris cogentis (przepisy bezwzględnie obowiązujące), co oznacza, że regulujące je przepisy nie mogą być uchylone lub zmienione wolą stron: strony nie mogą skrócić albo przedłużyć terminu przedawnienia (art. 119 KC).

Ustawowym skutkiem przedawnienia jest powstanie po upływie terminu przedawnienia po stronie tego, przeciw komu przysługuje roszczenie (dłużnik), uprawnienia do uchylenia się od jego zaspokojenia, czyli tzw. zarzut peremptoryjny (art. 117 §2). Wykonanie tego uprawnienia powoduje, że roszczenie już nie może być skutecznie dochodzone. Skorzystanie przez dłużnika z przysługującego mu prawa i uchylenie się od zaspokojenia roszczenia obliguje sąd do oddalenia żądania pozwu obejmującego przedawnione roszczenie. W razie nie podniesienia przez dłużnika zarzutu przedawnienia sąd nie może przedawnienia uwzględnić z urzędu. Nie ma znaczenia przyczyna nieskorzystania przez dłużnika z jego prawa, art. 117 § 2 pozostawia bowiem decyzję wyłącznie samemu dłużnikowi.Sytuację polegającą na możności odmowy świadczenia przez podniesienie zarzutu przedawnienia należy zakwalifikować jako prawo podmiotowe, a co za tym idzie, podniesienie zarzutu przedawnienia ma charakter czynienia użytku z prawa podmiotowego. Sąd w takiej sytuacji może tego zarzutu nie uwzględnić, jeżeli uzna, ze byłby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 KC).Ten przeciwko komu przysługuje roszczenie (dłużnik) może zgodnie z art. 117 §2 KC zrzec się korzystania z zarzutu przedawnienia. Zrzeczenie się jest jednostronną, wymagającą dojścia do drugiej strony i nieodwołalną czynnością prawną, która może być ważnie dokonana dopiero po upływie terminu przedawnienia. Zastrzeżenie to ma zapobiec obchodzeniu przepisów o skutkach upływu terminów przedawnienia. Ważne zrzeczenie się zarzutu przedawnienia każe kwalifikować roszczenie jako zaskarżalne, czyli tak, jakby nie upłynął termin przedawnienia.

W tym miejscu należy podkreślić, że przedawnione roszczenie nie wygasa, a jedynie nie będzie mogło być przymusowo realizowane. Przybiera więc ono charakter tzw. zobowiązania niezupełnego (naturalnego). Przedawnione roszczenie nie korzysta  z ochrony prawnej, ale nadal uważane jest za prawnie istniejące, gdyż z dalszym jego istnieniem związane są pewne skutki prawne, które sprawiają, że nie staje się ono wcale bezprzedmiotowe. Należą do nich bowiem możliwość potrącenia przedawnionej wierzytelności, jeżeli w chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło (art. 502 KC), oraz niemożność żądania zwrotu świadczenia, jeżeli zostało ono spełnione przez dłużnika w celu zadośćuczynienia przedawnionemu roszczeniu (art. 411 pkt 3).

Kodeks Cywilny w art. 118 KC określa tylko ogólne terminy przedawnienia, dlatego postanowienia te znajdują zastosowanie, gdy przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Według tych postanowień ogólnych, roszczenia ulegają przedawnieniu z upływem trzech albo dziesięciu lat.
Trzyletni okres przedawnienia obejmuje roszczenia o świadczenia okresowe (a więc roszczenia, które dłużnik zobowiązany jest spełniać periodycznie, w określonych z góry odstępach czasu) oraz roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (dotyczą one podmiotu, który profesjonalnie trudni się działalnością gospodarczą, a równocześnie roszczenie jego związane jest z tym zakresem aktywności – charakter osoby obowiązanej do zaspokojenia roszczenia nie ma w tym przypadku doniosłości prawnej).
Z kolei dziesięcioletni okres przedawnienia odnosi się do wszelkich innych roszczeń, nie wymienionych powyżej. Należy dlatego stwierdzić, że ten termin przedawnienia jest regułą - roszczenia majątkowe, dla których prawo nie przewiduje innych terminów przedawnienia, przedawniają się z upływem dziesięciu lat.
Poza tymi ogólnymi terminami przedawnienia system prawny, jak pisałem powyżej, przewiduje szereg szczególnych przypadków, gdzie występują terminy przedawnienia o innej długości, np:
- w przypadku roszczeń z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, roszczeń rzemieślników z takiego tytułu oraz roszczeń prowadzących gospodarstwa rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych przedawniają się z upływem lat dwóch (art. 554 KC);
- roszczenia wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie szkody z powodu uszkodzenia lub pogorszenia rzeczy, jak również roszczenia najemcy przeciwko wynajmującemu o zwrot nakładów na rzecz albo o zwrot nadpłaconego czynszu przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy (677 KC).

W toku biegu terminów przedawnienia mogą istnieć pewne szczególne okoliczności (stany rzeczy), które utrudniają lub zgoła uniemożliwiają dochodzenie roszczeń przez uprawnionego. Ustawodawca bierze to pod uwagę, modyfikując z tego względu ogólne reguły odnoszące się do terminów przedawnienia. Cel ten realizuje instytucja zawieszenia biegu terminu przedawnienia, która polega na nie uwzględnianiu okresów, w których występowały owe bliżej określone w ustawie stany rzeczy, przy ustalaniu biegu tych terminów (art. 121 KC).
Konsekwencje prawne zwieszenia zalezą od tego, w jakiej fazie biegu przedawnienia występują te stany rzeczy. Pod tym względem można wyróżnić dwa typy sytuacji:
1)stany rzeczy powodujące zawieszenie istnieją w momencie, w którym powinien rozpocząć się bieg przedawnienia – wówczas następuje przesunięcie początku tego biegu do chwili ustania wspomnianych stanów rzeczy;
2)stany rzeczy pojawiają się już po rozpoczęciu biegu przedawnienia – w takim przypadku okresu ich trwania nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu przedawnienia.
W myśl art. 121 KC dwa typy zdarzeń powodują zawieszenie biegu przedawnienia:
- siła wyższa, jeżeli uniemożliwi uprawnionemu dochodzenie przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju - przez czas trwania przeszkody (np. ustanie działalności sądów, wstrzymanie komunikacji);
- łączący uprawnionego z osobą, przeciwko której skierowane jest roszczenie, określony stosunek rodzinny lub opiekuńczy – przez czas trwania tego stosunku.
Ten wykaz zdarzeń powodujących zawieszenie postępowania uzupełnia art. 122 KC mając na względzie potrzebę silniejszej ochrony interesów osób, które same nie mogą swoich roszczeń dochodzić.
Zawieszenie biegu przedawnienia mogą oczywiście przewidywać ponadto pozakodeksowe przepisy szczególne.(np. Ustawa Prawo przewozowe).

Natomiast przerwa przedawnienia zawsze następuje wskutek zdarzenia, które występuje w toku biegu terminów przedawnienia. Powoduje ona ten skutek, że nie uwzględnia się – w przeciwieństwie do zawieszenia – czasu, jaki minął od rozpoczęcia biegu przedawnienia do wystąpienia zdarzenia powodującego przerwę. Po przerwie przedawnienie biegnie na nowo (art. 124 §4). Przerwę biegu przedawnienia powodują dwa zdarzenia:
1)podjęcie dochodzenia roszczenia przez uprawnionego (chodzi o każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia),
2)uznanie roszczenia przez dłużnika.

Istotnym zagadnieniem pozostaje ustalenie, od kiedy termin przedawnienia zaczyna biec?

Stosownie do treści art. 120 §1 KC bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Natomiast roszczenie jest wtedy wymagalne, gdy wierzyciel, a zatem ten komu ono przysługuje, ma możliwość żądania spełnienia na jego rzecz świadczenia.Ustawa nie definiuje pojęcia wymagalności, ale przyjmuje się zgodnie w doktrynie, że przez wymagalność należy rozumieć stan, w którym wierzyciel ma prawną możliwość żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności. Wymagalność roszczenia pozostaje zatem w ścisłym związku z terminem spełnienia świadczenia, bowiem z chwilą nadejścia tego terminu zobowiązanie staje się wymagalne. Dlatego właśnie precyzyjne określenie terminu zapłaty (spełnienia swiadczenia) ma istotne znaczenie ze względu na moment wymagalności roszczenia o zapłatę, a tym samym moment, od którego strona zobowiązana do zapłaty opóźnia się z zapłatą i od którego należą się odsetki za opóźnienie, a przede wszystkim od którego zaczyna biec termin przedawnienia roszczenia.
Terminy spełnienia świadczenia i wymagalności roszczeń regulują przede wszystkim przepisy art. 455 - 458 KC. Przepisy te ustanawiają generalną regułę, iż w przypadku, gdy termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony przez strony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania (do zapłaty). Tak więc w przypadku, gdy termin zapłaty za wykonaną usługę lub sprzedany towar nie zostanie przez strony określony, można będzie żądać takiej zapłaty dopiero po wezwaniu o nią i dopiero po tym wezwaniu zacznie biec termin przedawnienia.
 Ponadto należy zwrócić uwagę na przepis art. 457 KC, zgodnie z którym termin spełnienia świadczenia oznaczony przez czynność prawną (umowę) poczytuje się w razie wątpliwości za zastrzeżony na korzyść dłużnika, co oznacza, że jeżeli na przykład w umowie sprzedaży strony oznaczyły termin zapłaty za kupiony towar na 14 dni od dnia zawarcia umowy, kupujący (czyli ten, który ma zapłacić) jest uprawniony do zapłaty przed upływem 14 dni, nawet w pierwszym dniu po zawarciu umowy, ale również w 14 dniu po zawarciu umowy. Sprzedający (czyli ten, komu należy się zapłata) nie może natomiast żądać od kupującego zapłaty przed upływem ustalonego terminu, to jest przed upływem 14 dni do dnia zawarcia umowy. Czyli termin przedawnienia zaczyna biec najwcześniej pierwszego dnia po upływie terminu wskazanego w umowie jako termin płatności. Jeżeli strony chcą inaczej ustalić prawo do żądania zapłaty przed upływem ustalonego terminu płatności muszą to wyraźnie zapisać w umowie. Można przykładowo ustalić w umowie, iż sprzedający nie jest zobowiązany (ale może) przyjąć zapłatę od kupującego przed upływem terminu do zapłaty wskazanego w umowie, czyli w naszym przypadku przed upływem ustalonego 14 dniowego terminu płatności.
Podobnie będzie w przypadku, gdy sprzedawca wystawi na rzecz kupującego fakturę VAT, w której ustali 14-dniowy termin płatności ceny sprzedaży. Z upływem powyższego terminu roszczenie sprzedającego o zapłatę ceny sprzedaży staje się wymagalne i rozpoczyna się bieg przedawnienia roszczenia o zapłatę ceny sprzedaży rzeczy. Gdyby natomiast termin płatności nie został ustalony, roszczenie o zapłatę stałoby się wymagalne dopiero po wezwaniu kupującego do zapłaty i dopiero od tego momentu mógłby rozpocząć bieg termin przedawnienia roszczenia o zapłatę.
W przypadku, gdy wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się stosownie do treści art. 120 § 1 KC od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie (czyli już następnego dnia po sprzedaży lub wykonaniu usługi).
Szczególne uregulowanie wymagalności natychmiastowej wprowadza art. 458 KC. Stanowi on, że jeżeli dłużnik stał się nie wypłacalny (czyli majątek dłużnika nie wystarczy na pokrycie wierzytelności) albo jeżeli wskutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność, zabezpieczenie wierzytelności uległo znacznemu zmniejszeniu, wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia bez względu na zastrzeżony termin. W powyższych okolicznościach, bez względu na zastrzeżony termin, dłużnik może być zmuszony do świadczenia przed oznaczonym terminem.

Zgodnie z art.125 KC roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu. Bieg przedawnienia rozpoczyna się z dniem uprawomocnienia się orzeczenia, a w przypadku ugody od dnia jej zawarcia. Przepis powyższy nie ma zastosowania do roszczeń stwierdzonych bankowym tytułem wykonawczym. Roszczenia te przedawniają się w terminach przewidzianych dla roszczeń danego rodzaju, zazwyczaj znacznie krótszych od dziesięcioletniego terminu ustanowionego w art. 125 KC.

WYMAGALNOŚĆ I PRZEDAWNIENIE roszczeń mogących wyniknąć  z zawieranych umów.


Odnośnie umowy przewozu:
    Zgodnie z art. 775 KC przepisy ustawy Kodeks cywilny odnośnie umowy przewozu w zakresie poszczególnych rodzajów transportu stosuje się tylko o tyle, o ile przewóz ten nie jest uregulowany odrębnymi przepisami. Biorąc pod uwagę, że świadczenie usług przeowozowych m.in. w transporcie samochodowym uregulowane jest ustawą z dnia 15.11.1984 r. Prawo przewozowe oraz licznymi i szczegółowymi aktami wykonawczymi, to oczywiste staje się, że regulacja kodeksowa ma znikome znaczenie praktyczne.

    Art. 77 ust. 1 ustawy Prawo przewozowe stanowi, że z zastrzeżeniem ust. 2 oraz art. 78 upw roszczenia dochodzone na podstawie ustawy lub przepisów wydanych w jej wykonaniu przedawniają się z upływem roku od dnia wymagalności roszczenia. Natomiast zgodnie z art. 77 ust. 3 pkt 4 upw dniem wymagalności, a więc dniem od którego zaczyna biec roczny termin przedawnienia, w przypadku dochodzenia zapłaty za wykonaną usługę jest dzień zapłaty, a gdy jej nie było, dzień w którym powinna była nastąpić.
    Zgodnie natomiast z art. 77 ust. 4 upw bieg przedawnienia zawiesza się na okres od dnia  wezwania do zapłaty do dnia udzielenia odpowiedzi nie, najwyżej jednak na okres przewidziany do załatwienia wezwania do zapłaty. Oznacza to, iż bieg przedawnienia określonego w art. 77 ust. 1 upw zawiesza się na okres od wysłania wezwania do czasu udzielenia odpowiedzi na nie, jednak nie dłużej niż na okres 3 miesięcy (art. 77 ust. 4 upw w związku z art. 75 ust. 1 upw w związku z art. 75 ust. 2).

    Jeżeli przewoźnik na podstawie art 5 i 6 upw powierzył wykonanie usługi transportowej lub dokonał jej z innymi przewoźnikowi roszczenia przysługujące mu przeciwko innym przewoźnikom  przedawniają się z upływem 6 miesięcy od dnia, w którym przewoźnik naprawił szkodę, albo od dnia, w którym wytoczono przeciwko niemu powództwo.

    W przypadku, gdy przewoźnik dopuści się zwłoki w przewozie, która nie spowodowała ubytku lub uszkodzenia przesyłki, roszczenia z tego tytułu przedawniają się z upływem 2 miesięcy od dnia wydania przesyłki. Również w tym przypadku zastosowanie ma art. 77 ust 4 upw (w związku z art. 75 ust. 1 upw w związku z art. 75 ust.2) odnośnie maksymalnego 3 miesięcznego terminu zawieszenia biegu przedawnienia.

Odnośnie umowy spedycji:

    Zgodnie z art. 803 KC roszczenia z umowy spedycji przedawniają się z upływem roku :
- w wypadku roszczeń z tytułu uszkodzenia lub ubytku przesyłki - od dnia dostarczenia przesyłki;
- w wypadku całkowitej utraty przesyłki lub jej dostarczenia z opóźnieniem - od dnia, w którym przesyłka miała być dostarczona;
- we wszystkich innych wypadkach - od dnia wykonania zlecenia.
Krótki jednoroczny termin przedawnienia obejmuje wszystkie roszczenie wynikające z umowy spedycji, a więc zarówno roszczenia przeciwko spedytorowi, jak i przeciwko dającemu zlecenie.
    Natomiast zgodnie z art. 804 KC roszczenia przysługujące spedytorowi przeciwko przewoźnikom i dalszym spedytorom, którymi się posługiwał przy przewozie przesyłki, przedawniają się z upływem sześciu miesięcy od dnia, kiedy spedytor naprawił szkodę, albo od dnia, kiedy wytoczono przeciwko niemu powództwo. Przepis ten stosuje się odpowiednio do wymienionych roszczeń między osobami, którymi spedytor posługiwał się przy przewozie przesyłki. Uregulowanie powyższe nie obejmuje roszczeń przewoźników i spedytorów dalszych przeciwko spedytorowi głównemu. W stosunku do spedytora głównego obowiązuje roczny termin przedawnienia określony w art. 803 KC.
 
Odnośnie umowy najmu:

    Przy umowie najmu do przedawnienia roszczeń zastosowanie mają zarówno ogólne reguły przedawnienia jak i odmienne, znacznie krótsze ustanowione w art. 677 KC. Zgodnie z tym artykułem roszczenia wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie szkody z powodu uszkodzenia lub pogorszenia rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy (a nie od dnia, w którym roszczenie staje się wymagalne!). Pozostałe roszczenia wynajmującego dotyczące w szczególności roszczeń o zwrot przedmiotu najmu i o zapłatę zaległego czynszu przedawniają się zgodnie z art. 118 KC po upływie 3 lat od dnia ich wymagalności.

Odnośnie umowy sprzedaży:
    Do przedawnienia roszczeń z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy stosuje się art. 554 KC, który stanowi, że przedawniają się one z upływem dwóch lat od momentu wymagalności. Artykuł ten ma zastosowanie do sprzedaży niezależnie od formy organizacyjnej tej sprzedaży. Chodzi tu głównie o roszczenia o zapłatę umówionej ceny.        
 WYMAGALNOŚĆ I PRZEDAWNIENIE roszczeń wynikających z pozostałych
umów uregulowanych w KC.

Umowa dostawy:
    Zgodnie z art. 612 KC do umowy dostawy stosuje się odpowiednio w kwestiach nieuregulowanych  przepsiy o sprzedaży. Odpowiednie zastosowanie odnośnie przedawnienia i wymagalności będzię miał właśnie art. 554 (termin dwuletni od momentu wymagalności).

Umowa kontraktacji:
    Zgodnie z art. 624 KC wzajemne roszczenia producenta i kontraktującego  przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia spełnienia świadczenia przez producenta, a jeżeli świadczenie producenta nie zostało spełnione – od dnia, w którym powinno było być spełnione. Przepis ten ma zastosowanie do roszczeń obu stron stosunku bazowego, nie zaś powstałych z innych umów, regulujących świadczenia dodatkowe przy umowie kontraktacji (np. premie pieniężne, rzeczowe, pomoc agrotechniczna). W przypadku natomiast umów o wieloletnich cyklach produkcyjnych, zgodnie z orzeczeniem SN dwuletni termin przedawnienia należy liczyć odrębnie w stosunku do poszczególnych cykli produkcyjnych. Natomiast w przypadku, gdy przedmiotem umowy kontraktacji są świadczenia okresowe, termin przedawnienia zaczyna biec od dnia ostatniuego częściowego spełnienia świadczenia.

Umowa o dzieło:

    Zgodnie z art. 646 KC roszczenia, przytsługujące zaróno zamawiającemu jak i przyjmującemu zamówienia, wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła, a jeżeli dzieło nie zostało oddane - od dnia, w którym zgodnie z treścią umowy miało być oddane.

Umowa dzierżawy:
    Zgodnie z art. 694 KC do dzierżawy stosuje się odpowiednio  przepisy o najmie, chyba że dalsze przepisy stanowią co innego. Do określenia wymagalności i termionów przedawnienia zastosowanie będzie miał art.677 KC przy umowie najmu (patrz umowa najmu).

Umowa użyczenia:

    Zgodnie z art. 719 KC roszczenie użyczającego przeciwko biorącemu do używania o naprawienie szkody za uszkodzenie lub pogorszenie rzeczy, jak również roszczenia biorącego do używania przeciwko użyczającemu o zwrot nakładów na rzecz oraz o naprawienie szkody poniesionej wskutek wad rzeczy przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy. Sczególny termin przedawnienia określony w tym artykule odnosie się tylko do roszczeń wytaźnie w nim wymienionych. Do roszczeń biorącego o naprawienie szkody wyrządzonej przedwczesnym odebraniem rzeczy stosuje się już np. ogólne terminy przedawnienia.

Umowa pożyczki:
    Do terminów przedawnienia roszczeń udzialającego pożyczkę o jej zwrot przy umowie pożyczki ma zastosowanie przepis ogólny – art. 118 KC ustalający trzy i dziesięcioletni termin przedawnienia biegnący od momentu wymagalności roszczenia. Momentem wymagalności jest w tym przypadku termin zwrotu pożyczki, który strony ustaliły w umowie pożyczki. Termin zwrotu pożyczki poczytuje się zgodnie z art. 457 KC za zastrzeżony na korzyść dłużnika. Natomiast jeżeli termin zwrotu pożyczki nie został oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę.
    Szczególny termin przedawnienia roszczenia biorącego pożyczkę o wydanie przedmiotu pożyczki wprowadza art. 722 KC stanowiąc, iż jego roszczenie o wydanie przedawnia się z upływem sześciu miesięcy od chwili, gdy przedmiot miał być mu wydany.

Umowa rachunku bankowego:

    Zgodnie z art. 731 KC roszczenia wynikające ze stosunku rachunku bankowego (np. roszczenie o zwrot środkó pieniężnych, roszczeń odszkodowawczych) przedawniają się z upływem lat dwóch. Nie dotyczy to jednak roszczeń o zwrot wkładów oszczędnościowych, które podlegają terminom przedawnienia okreśłonym w art. 118 KC.

Umowa zlecenia:
    Art. 751 KC wprowadza, odnośnie umowy zlecenia, odstępstwa od przepisów ogólnych dotyczących przedawnieniu roszczeń. Skrócony, dwuletni termin przedawnienia roszczeń obejmuje roszczenia o wynagrodzenie, o zwrot wydatków o ile roszczenia te przysługują osobom (tj. przyjmującym zlecenie), które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju. Oznacza to, że roszczenia innych osób przedawniają się w terminach ogólnych zgodnie z art. 118 KC. Termin ten obejmuje również roszczenia dającego zlecenie z tytułu udzielonej zaliczki przyjmującemu zlecenie, o ile przyjmujący zlecenie jest osobą stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudniącą się czynnościami danego rodzaju.

Umowa agencyjna i komisu:
    Uregulowania kodesku cywilnego odnośnie tych umów nie zawierają żadnych uregulowań dotyczących przedawnienia i wymagalności roszczeń. Dlatego będą tu miały zastosowanie przepisy ogólne 117 – 125 KC.

Umowa składu:
    Kodeks cywilny wprowadza w art. 859 krótki, jednoroczny termin przedawnienia roszczeń z umowy składu. Termin ten dotyczy zaróno roszczeń skłądającego przeciwko przedsiębiorstwu skłądowemu (np. roszczeń odszkodowawczych za utratę, uszkodzenie lub ubytek towaru składowego) jak i odwrotnie (np. o zwrot wydatków i innych należności).

04/16/2011 | Autorem artykułu jest adwokat Grzegorz Wrzeszcz Partner Zarządzający Kancelarii Prawnej Limanówka Wrzeszcz sp.k.