Umowa spółki jawnej - forma, rygor oraz treść

Czym jest spółka jawna?

Definicję spółki jawnej odnajdujemy w artykule 22 Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym: „Spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest spółką handlową.” Spółka ta nie posiada osobowości prawej. Jest spółką osobową, co oznacza, iż może być utworzona zarówno przez osoby fizyczne jak i prawne. Majątkiem spółki jest mienie wniesione jako wkład oraz nabyte już w trakcie działalności przedsiębiorstwa. W przypadku omawianej spółki charakterystyczną cechą jest subsydiarna odpowiedzialność wspólników oraz obowiązek ujawnienia w nazwie co najmniej jednego nazwiska wspólnika. Forma ta pozwala min. odróżnić spółkę jawną od spółki cywilnej. Spółka jawna jest przedsiębiorcą i podlega ona obowiązkowemu wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego.  W związku z przyznania spółce jawnej podmiotowości prawnej i zaliczenia jej do ułomnych osób prawnych za zobowiązania spółki jawnej odpowiada przede wszystkim sama spółka.  Warto jednak zwrócić uwagę, iż za rozwiązanie spółki odpowiadają także wspólnicy. Odpowiedzialność ich ma charakter nieograniczony oraz osobisty. Oznacza to, że wspólnik odpowiada za zobowiązania całym posiadanym przez siebie majątkiem. Ponadto podkreślić należy, że odpowiedzialność wspólników jest solidarna, a solidarność ta zachodzi pomiędzy spółka i wszystkimi jest wspólnikami.

Forma i rygor umowy spółki

W brzmieniu artykułu 23 Kodeksu spółek handlowych umowa spółki powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. Warto jednak zwrócić uwagę, iż w przypadku wniesienia wkładu w postaci nieruchomości należy ją wówczas zawrzeć w formie aktu notarialnego. Forma ta jest wymaga, gdyż przez taki akt zmienia się osoba właściciela. Natomiast,  w sytuacji gdy do spółki jawnej, składającej się wyłącznie z dwóch wspólników obaj wnoszą nieruchomość stanowiącą ich wspólną własność wystarczy tylko zachowanie formy pisemnej. Jednak musi tutaj zostać spełniony warunek- wzajemny stosunek udziału każdego ze wspólników jest taki sam, jak stosunek ich współwłasności w nieruchomości, ponieważ w przypadku tym nie ma przejścia własności.

Na uwagę tutaj zasługuje także fakt, iż spółka jawna powstaje z momentem wpisu do rejestru przedsiębiorców, a nie z momentem zawarcia umowy spółki.

Treść umowy spółki

Zgodnie z art. 25 umowa spółki jawnej powinna zawierać:
1)firmę i siedzibę spółki,
2)określenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość,
3)przedmiot działalności spółki,
4)czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony

Do składników przedmiotowo istotnych umowy spółki jawnej zaliczyć należy określenie:
1.celu, do którego dążą wspólnicy
2.zasad współdziałania pomiędzy wspólnikami, które muszą obejmować co najmniej zobowiązanie każdego wspólnika do wniesienia wkładów do spółki

Poza kategorią elementów przedmiotowo istotnych umowy wyróżnia się także kategorie minimalnych elementów czynności prawnych, które muszą być przez podmioty dokonujące czynności prawnej uregulowane. Nieuzgodnienie przez wspólników w umowie, choćby jednego z wymienionych elementów w art.2 KSH powinno spowodować przede wszystkim oddalenie wniosku o rejestrację spółki

Firma

Firma spółki jawnej a także posługiwanie się nią powinno być zgodne z przepisami Kodeksu cywilnego. Istotnym elementem jest zawarcie w nazwie co najmniej jednego  nazwiska ze wspólników albo firmę ( nazwę) jednego ze wspólników. Pojawić się tutaj mogą również nazwiska wszystkich lub kilku wspólników. Dodatkiem obligatoryjnym jest dodatek wskazujący na formę organizacyjną- spółka jawa. Zgodnie z art. 24 §2 KSH dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu „ sp.j.”. W firmie spółki jawnej mogą pojawić się także dodatki o charakterze fakultatywnym, które będą wskazywać np. rodzaj wykonywanej działalności, miejsce jej prowadzenia lub też związki rodzinne zachodzące pomiędzy wspólnikami.

Siedziba

Zgodnie z przepisami, siedzibą osoby prawnej jest miejscowość,  w której ma organ zarządzający. Natomiast z brzmienia art. 41 KC wyprowadza się zasadę swobody wyboru siedziby. Zgodnie z tym w umowie, wspólnicy mogą dowolnie określić siedzibę spółki, która ma decydujące znaczenie dla miejsca wykonywania umowy a także dla właściwości sądu.

Wkład

Umowa spółki powinna także zawierać określenie wkładów każdego ze wspólników oraz ich wartości. W przypadku wkładów niepieniężnych wspólnika wycenione są one przez samych wspólników.  Wkład może być zarówno o charakterze kapitałowym lub może przybierać postać prawa majątkowego, a także może to być własna praca świadczona na rzecz spółki.

Warto także pamiętać, że poza elementami obligatoryjnym przewidzianym w art. 25 KSH umowa może zawierać dodatkowe postanowienia, regulujące stosunki w ramach spółki.

Zgłoszenie do rejestru

Zgłoszenie spółki jawnej do sądu rejonowego powinno zawierać:
1)firmę, siedzibę i adres spółki,
2)przedmiot działalności spółki,
3)nazwiska i imiona albo firmy ( nazwy) wspólników oraz adresy wspólników albo ich adresy do doręczeń
4)nazwiska i imiona osób, które są uprawnione do reprezentowania spółki i sposób reprezentacji

Wyżej wymienione elementy uregulowane są w artykule 26 KSH,  który jednoznacznie wyznacza treść zgłoszenia spółki do rejestru. Warto tutaj jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z artykułem 9 rozporządzenia MS z 21.12.200 r. sąd bada merytoryczną zgodność przedmiotu działalności.  Wniosek o wpis ma prawo a zarazem obowiązek zgłosić każdy ze wspólników. Wniosek do KRS składa się do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce siedziby spółki. Zgodnie z przepisami wniosek ten powinien zostać złożony w przeciągu 7 dni od dnia zawarcia umowy spółki jawnej oraz powinien on być na urzędowym formularzu.  Ponadto do takiego wniosku dołączyć należy umowę spółki jawnej, wykaz wspólników wraz z ich adresami a także wzory podpisów wspólników uprawnionych do reprezentacji spółki. Istotny tutaj jest fakt, iż wniosek o wpis do rejestru podlega opłacie sądowej, która wynosi 1000 zł. Wpis ten jest obowiązkowo ogłaszany w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, za który również pobiera się opłatę w wysokości 500 zł. Wniosek który zawiera braki lub błędy podlega zwróceniu, bez wezwania do uzupełnienia braków. W przypadku takim, jeżeli wnioskodawca uzupełni nieprawidłowości w terminie 7 dni od dnia wydania zarządzenia o zwrocie wniosku, to wywołuje on skutek od daty pierwotnego wniesienia. Jednak w razie kolejnego zwrotu, skutek ten nie następuje. W przypadku zmiany danych wskazanych w artykule 26 paragraf 1 podlegają zgłoszeniu do sądu rejonowego. Zmiany te powinny być dokonane niezwłocznie, w terminie do 7 dni od zaistnienia zdarzenia, które spowodowało taką zmianę.

09/20/2011 | Autor: Katarzyna Stachura - prawnik w Kancelarii Prawnej Limanówka Wrzeszcz sp.k.