Spór w sądzie gospodarczym po 3 maja 2012-procedura już bez utrudnień

Pozwy wniesione przez przedsiębiorców po 3 maja 2012 r. rozpoznawane są obecnie na korzystniejszych zasadach, ponieważ stronom przysługują szersze uprawnienia w toku procesu

Sądy cywilne zaczęły już rozpoznawać pierwsze sprawy między przedsiębiorcami, które wpływają od początku maja 2012 roku. Następuje to już według przepisów znowelizowanej procedury, zgodnie z ustawą z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 233, poz. 1381). Wprawdzie odrębnego postępowania w sprawach gospodarczych już nie ma, ale nadal istnieją sądy gospodarcze, w których orzekają wyspecjalizowani w tej tematyce sędziowie.

Sprawy gospodarcze

Sądy gospodarcze rozpoznają sprawy, które toczą się między przedsiębiorcami, odnoszą się do prowadzonej przez nich działalności gospodarczej oraz wyniknęły ze stosunków cywilnych między nimi. Pozwy mogą więc być wnoszone w związku z rozliczeniami między firmami o niezapłacone w terminie faktury, niedostarczone towary lub dostarczone produkty gorszej jakości niż zamówione, niewykonane roboty itd. Za sprawy gospodarcze uważa się je nawet wówczas, gdy jedna ze stron zaprzestała już prowadzenia działalności gospodarczej. Wynika to obecnie ze zmienionego nowelizacją k.p.c. art. 2 ustawy z 24 maja 1989 r. o rozpatrywaniu przez sądy spraw gospodarczych.

Do gospodarczych zostały zaliczone także m.in. sprawy z zakresu prawa upadłościowego i naprawczego oraz te, które dotyczą roszczeń ze stosunku spółki (w tym odnoszące się do odpowiedzialności cywilnoprawnej członków zarządu spółek kapitałowych).

Mniej ograniczeń

Spory między przedsiębiorcami trafiają nadal do sądów gospodarczych, ale pozwy wniesione po 3 maja 2012 r. rozpoznawane są na zasadach znacznie korzystniejszych dla stron. Mimo że zmienione przepisy obowiązują już prawie od dwóch miesięcy, wielu przedsiębiorców nadal nie wie, że przysługują im w toku procesu szersze uprawnienia. Sąd traktuje ich teraz na takich samych zasadach jak tych uczestników postępowania, którzy nie są firmami.

Obecnie przedsiębiorca, który wniósł pozew do sądu gospodarczego po wskazanej wyżej dacie, może zmieniać przedstawione w nim żądania oraz występować z nowymi roszczeniami obok lub zamiast dotychczasowych, co wcześniej nie było dopuszczalne. Przed zmianą przepisów tylko w sprawach o świadczenia powtarzające się miał prawo rozszerzyć żądanie pozwu o należności za dalsze okresy. Zmiana powództwa jest dopuszczalna, jeżeli nie wpływa na właściwość sądu (w przypadku gdy wartość przedmiotu sporu przewyższa 75 tys. zł to takie sprawy należą do właściwości sądów okręgowych).

Oprócz tego przedsiębiorca może dopozywać inne osoby lub wzywać je do udziału w toczącej się już sprawie. Z takiej możliwości skorzysta wówczas, gdy okaże się, że wniósł powództwo przeciwko innej osobie niż ta, która powinna występować w tej sprawie jako pozwany. Osoba wezwana do udziału w sprawie może za zgodą obu stron wstąpić w miejsce pozwanego. W takim przypadku dotychczasowy pozwany zostanie zwolniony od udziału w sprawie. Sąd, na wniosek powoda, ma również prawo wezwać do udziału w sprawie osoby, przeciwko którym może zostać wniesione powództwo o to samo roszczenie. Robi to, gdy już w toku sprawy okaże się, że istnieje taka możliwość. Osobom wezwanym sąd doręcza odpisy pism procesowych i załączników. Osoby te – bez dodatkowego pozywania ich – mają status pozwanego.

Zawieszenie postępowania

Na zgodny wniosek stron, które są przedsiębiorcami, sąd zawiesza toczące się postępowanie. Strony nie miały takiej możliwości podczas obowiązywania odrębnej procedury w sprawach gospodarczych. Z urzędu (czyli bez wniosku stron) sąd może zawiesić postępowanie wówczas, gdy obie strony nie stawiły się na rozprawie albo nie stawił się powód i nie zażądał wcześniej, aby sprawa była rozpoznana pod jego nieobecność (pod warunkiem że w tym przypadku pozwany nie wystąpi z wnioskiem o rozpoznanie sprawy).

Jeśli sprawa pomiędzy przedsiębiorcami toczy się w postępowaniu upominawczym, to sąd nie wyda nakazu zapłaty wówczas, gdy miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby doręczenie tego nakazu nie mogło nastąpić w kraju. Gdyby nakaz zapłaty został już wydany, sąd uchyli go z urzędu.

Przewodniczący pomoże

Dotychczas sąd nie pomagał przedsiębiorcom występującym w procesie gospodarczym nawet wówczas, gdy nie korzystali z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Obecnie, gdy sprawa rozpoznawana jest na podstawie znowelizowanych przepisów, sąd zadaje stronom pytania oraz dąży do tego, aby przytoczyły twierdzenia i dowody na ich poparcie, a także udzieliły wyjaśnień koniecznych dla zgodnego z prawdą ustalenia podstawy faktycznej dochodzonych przez nie roszczeń. W ten sam sposób sąd dąży do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, które są sporne. W razie uzasadnionej potrzeby przewodniczący może udzielać stronom niezbędnych pouczeń, a nawet – stosownie do okoliczności – zwrócić im uwagę na celowość ustanowienia pełnomocnika procesowego.

Ważne

Rozpoznawanie spraw gospodarczych jest powierzone sądom rejonowym i okręgowym, w których utworzono odrębne jednostki organizacyjne (sądy gospodarcze)

Podstawa prawna: Art. 5, 17, 177 – 178, 193 – 195, 212, 499 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).
Art. 2 ustawy z 24 maja 1989 r. o rozpatrywaniu przez sądy spraw gospodarczych (Dz.U. nr 33, poz. 175 z późn. zm.).

06/26/2012 | Autor: Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz | Źródło: Dziennik Gazeta Prawna artykuł z dnia 26.06.2012