Skutki niezgłoszenia w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości

Zgodnie z art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Podstawą do ogłoszenia upadłości jest stan niewypłacalności dłużnika, czyli sytuacja w której nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dotyczy to także dłużników będących osobami prawnymi lub jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej, którym odrębne ustawy przyznają zdolność prawną. Podmioty takie uważa się za niewypłacalne także, gdy zobowiązania dłużnika przekroczą wartość majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Sankcje za niezgłoszenie do sądu wniosku o ogłoszenie upadłości w przewidzianym terminie są uregulowane na gruncie przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, a także kodeksu spółek handlowych.

Sankcje w Prawie upadłościowym i naprawczym

Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze osoby, na których ciąży obowiązek złożenia odpowiedniego wniosku w terminie, ponoszą odpowiedzialność za szkodę związaną z niedopełnieniem tego obowiązku. W tym przypadku mamy do czynienia z odpowiedzialnością odszkodowawczą, która może być szczególnie dotkliwa ze względu na to, że osoby których dotyczy odpowiadają całym swoim majątkiem, bez ograniczeń w ramach swego zawinienia. Odpowiedzialność ustanowiona w art. 21 ust. 3 ma charakter deliktowy. Zgodnie z doktryną szkoda poniesiona przez wierzyciela polega na tym, że w skutek niezgłoszenia albo spóźnionego zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wierzyciel został pozbawiony zaspokojenia albo zaspokojony został w mniejszym stopniu, niż gdyby wniosek złożono w odpowiednim czasie. Wierzyciel w takim przypadku musi wykazać, że w wyniku zaniechania złożenia wniosku zmniejszył się majątek masy upadłości i w skutek tego w podziale funduszy masy nie otrzymał nic albo otrzymał mniej, niżby na niego przypadało, gdyby wniosek był złożony we właściwym czasie.

Zgodnie z art. 373 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze sąd może orzec pozbawienie na okres od trzech do dziesięciu lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu osoby, która ze swej winy nie złożyła w terminie dwóch tygodni od dnia powstania podstawy do ogłoszenia upadłości wniosku do ogłoszenia upadłości.

Sankcje w kodeksie spółek handlowych

Kodeks spółek handlowych przewiduje w art. 299, że jeżeli egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna , członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania, chyba że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania nastąpiło nie z winy członka zarządu lub w związku z tym wierzyciel nie poniósł szkody. Część doktryny uważa, że odpowiedzialność ta ma charakter represyjny, ponieważ jest to odpowiedzialność za zawinione niezgłoszenie w ustawowo przewidzianym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości , wskutek którego to zaniechania egzekucja stała się bezskuteczna, a wierzyciel poniósł szkodę wynikłą z tego zaniechania.

Stosownie do art. 586 kodeksu spółek handlowych, kto będąc członkiem zarządu spółki albo likwidatorem, nie zgłasza wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo powstania warunków uzasadniających według odpowiednich przepisów upadłość spółki podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Przestępstwo z art. 586 k. s. h.  stanowi przestępstwo gospodarcze. Przepis ten służy wzmocnieniu odpowiedzialności cywilnej zawartej w art. 299 k. s. h.  i art. 21 prawa upadłościowego i naprawczego.

09/30/2011 | Autor: Redaktor Lex-Portal | Źródło: portal www.lex-portal.pl