Przesłanki ogłoszenia upadłości

Pojęcie upadłości

Rozpoczynając analizę przesłanek ogłoszenia upadłości warto się zastanowić czym jest sama instytucja upadłości i kiedy ma ona zastosowanie. Z pewnością służy ona zabezpieczeniu interesów wierzycieli określonego podmiotu, w sytuacji, gdy nie są oni w stanie otrzymać zwrotu należnych im wierzytelności. Ponadto procedura ta wyznacza zasady wspólnego dochodzenia roszczeń wierzycieli w stosunku do niewypłacalnych dłużników.

Podstawowe przesłanki ogłoszenia upadłości

Zgodnie z art.10 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U z 2003 Nr 60 poz.535) upadłość zostaje ogłoszona w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Jest to jedna z bezwzględnych przesłanek, która musi zaistnieć, aby można było mówić o ogłoszeniu upadłości. Pojawia się tutaj jednak zasadnicze pytanie, co należy rozumieć pod pojęciem niewypłacalności? Pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 11 w/w ustawy w brzmieniu którego :

1)Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych ( art.11.1);
2)Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolość prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art.11.2).
 
Oddanie wniosku o ogłoszeniu upadłości przez sąd

Sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości na podstawie dwóch przesłanek:
1)jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązania nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika (art.12.1);
2)w razie stwierdzenia, że majątek dłużnika jest obciążony hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską, w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania ( art.13.2).

Warto tutaj pamiętać, że w obu omawianych sytuacjach Sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, ale nie koniecznie musi to uczynić. Rozstrzygnięcie konkretnej sytuacji pozostawiane jest woli sądu.

Natomiast na analizę zasługuje także sytuacja w której koszty postępowania sądowego w postępowaniu o ogłoszenie upadłości przekraczają stan majątkowy niewypłacalnego dłużnika. W tym przypadku zgodnie z art. 13.1 ustawy sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości.

Ponadto warto zaznaczyć, iż nie stosuje się wyżej wskazanych artykułów w przypadku gdy zajdzie duże prawdopodobieństwo, iż obciążenia majątku dłużnika okażą się bezskuteczne a także w przypadku działania mającego na celu pokrzywdzenie wierzyciela.

Formy postępowania upadłościowego

Zasadniczo możemy wyróżnić dwie formy postępowania upadłościowego:
1)związane z zawarciem układu;
2)połączone z likwidacją majątku.

Pierwsza z wymienionych form zawierana jest wówczas, gdy wierzyciele są zainteresowani utrzymaniem swojego przedsiębiorstwa upadłego, którego funkcjonowanie stwarza jakiekolwiek podstawy aby sądzić o możliwości zaspokojenia choćby części ich wierzytelności. Istotne jest to, iż układ stanowi umowę dłużnika z wierzycielem a także orzeczenie sądu.  Ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu z wierzycielami możliwe jest jedynie w przypadku, gdy zostanie uprawdopodobnione, że wierzyciele w drodze układu zostaną zaspokojeni w wyższym stopniu, niż zostaliby zaspokojeni podczas przeprowadzenia postępowania upadłościowego obejmującego likwidacje majątku upadłego.

Natomiast w przypadku gdy brak jest podstaw do ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu, ogłasza się upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika. W tym przypadku sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości, które charakteryzuje się likwidacją upadłego majątku a także wyznaczeniem sędziego komisarza i syndyka.

Reasumując przesłanką kluczową jest wskazanie niewypłacalnego dłużnika, który nie wykonuje swoich zobowiązań. Natomiast naczelną zasadą jest prowadzenie postępowania upadłościowego w taki sposób aby roszczenia wierzyciela mogły być zaspokojone w jak najwyższym stopniu.  

PODSTAWA PRAWNA:
Ustawa z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze ( Dz.U z 2003 Nr 60 poz.535)

07/21/2011 | Katarzyna Stachura-prawnik w Kancelarii Prawnej Limanówka Wrzeszcz sp.k.