Odrębne postępowanie w sprawach gospodarczych odchodzi do lamusa

W dniu 3 maja 2012 r. weszła w życie obszerna nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 233, poz. 1381), która usunęła z porządku prawnego odrębne postępowanie w sprawach gospodarczych.

Ustawodawca statuując w 1989 r. odrębne postępowanie w sprawach gospodarczych, a więc takich, którego uczestnikami były podmioty gospodarcze (przedsiębiorcy) i które swoim zakresem obejmowało stosunki pomiędzy tymi podmiotami związane z prowadzoną przez nie działalnością gospodarczą z pewnością miał na celu szybsze i skuteczniejsze rozpoznawanie tej kategorii spraw. Przepisy dotyczące postępowania w sprawach gospodarczych starano się udoskonalać na przestrzeni lat wielokrotnie i z różnym skutkiem. Niewątpliwie jednak nadmierny rygoryzm postępowania gospodarczego, czy to w zakresie tzw. prekluzji dowodowej (obowiązek zgłoszenia już w pierwszym piśmie procesowym wszystkich twierdzeń oraz dowodów na ich poparcie lub obowiązek odpowiedzi na pozew w terminie dwutygodniowym od dnia otrzymania pozwu), czy też w kwestii związanej z brakami formalnymi pism procesowych utrudniał życie zarówno stronom, jak i profesjonalnym pełnomocnikom procesowym. Zwłaszcza błąd tych drugich mógł skutkować negatywnymi dla reprezentowanej przez nich strony konsekwencjami.

Od 3 maja b.r. sprawy gospodarcze są rozpatrywane zgodnie z przepisami o zwykłym postępowaniu cywilnym. Instrumenty zbliżone charakterem do prekluzji dowodowej nie zostały całkowicie wyeliminowane, gdyż równocześnie do procedury cywilnej wprowadzono zmiany, które przewidują rozwiązania zbliżone do prekluzji, jednak w większym stopniu uzależnione od decyzji sędziego (pojawiło się nawet pojęcie prekluzji sędziowskiej). Zgodnie z art. 207 kpc, pozwany może przed pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę wnieść odpowiedź na pozew. Wniesienie odpowiedzi na pozew jest więc co do zasady dobrowolne, jednak przewodniczący może zarządzić wniesienie odpowiedzi na pozew w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż dwa tygodnie.

Można przypuszczać, że sędziowie będą z tego uprawnienia korzystali nie tylko w sprawach zawiłych, jak było to wcześniej. Doniosłe znaczenie ma także art. 207 § 3 kpc, zgodnie z którym składanie pism przygotowawczych w toku sprawy następuje tylko wtedy, gdy sąd tak postanowi, chyba że pismo obejmuje wyłącznie wniosek o przeprowadzenie dowodu. Strona nie będzie więc mogła składac pism wtedy, kiedy uzna to za stosowne, gdyż zostaną one zwrócone. Sąd pominie także spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich w pozwie, odpowiedzi na pozew lub w dalszym piśmie przygotowawczym bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności (art. 207 § 6). W praktyce więc, strona powinna zgłosić wszystkie dowody i przytoczyć okoliczności faktyczne istotne dla sprawy już w pierwszym piśmie kierowanym do sądu.

Oczywiście za wcześnie jest na ocenę zmian wprowadzonych nowelizacją, jednak do oczywistych pozytywów należy zaliczyć wprowadzenie do procedury cywilnej instrumentów zapobiegających celowemu przewlekaniu postępowania. Obawy związane z nowelizacją sprowadzają się głównie do kwestii dotyczących tempa i sprawności rozpatrywania spraw, jak również sposobu korzystania przez sędziów z przysługujących im w toku procesu uprawnień.

07/16/2012 | Autor: Przemysław Jamróz | Źródło: portal www.windykacja.pl