Odpowiedzialność wspólników spółki jawnej za zobowiązania spółki

Pojęcie spółki jawnej

Rozpoczynając analizę odpowiedzialności wspólników spółki jawnej za zobowiązania, warto wyjaśnić czym jest sama spółka jawna. Definicję odnajdujemy w artykule 22 KSH zgodnie z którym: „Spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest spółką handlową”. Warto również zwrócić uwagę, że jest to spółka osobowa.  Oznacza to, że może pozywać i być pozwaną, a także nabywać prawa i rozporządzać nimi. Wspólnikami spółki jawnej mogą być zarówno osoby prawne jak i fizyczne. Natomiast majątkiem spółki jest mienie wniesione jako wkład oraz nabyte już w trakcie działalności przedsiębiorstwa.

Odpowiedzialność wspólników

Podstawą prawną odpowiedzialności wspólników spółki jawnej za zobowiązania spółki jest artykuł 22 §2  KSH, zgodnie z którym: „Każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki jawnej bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, z uwzględnieniem art. 31 KSH”. W tym przypadku solidarność zachodzi pomiędzy spółką i wszystkimi jej wspólnikami.

Sposób prowadzenia egzekucji z majątku wspólnika określony jest w art.31 KSH, zgodnie z którym wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika, w przypadku gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Jednocześnie warto zwrócić uwagę na fakt, iż egzekucja jest bezskuteczna w przypadku, gdy z majątku spółki nie zostaną zaspokojeni wszyscy wierzyciele i wszystkie należności.  Powyższy przepis kodeksu spółek handlowych kształtuje odpowiedzialność wspólników na zasadzie subsydiarności. Podkreślić tutaj należy, iż zasada subsydiarnej odpowiedzialność wspólników nie obowiązuje w stosunku do zobowiązań, które powstały przed rejestracją spółki w rejestrze sądowym. Regułą jest, iż wspólnicy ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania spółki powstałe w czasie gdy byli jej wspólnikami.

Przesłanka odpowiedzialności wspólników

Bezskuteczna egzekucja stanowi podstawową, a zarazem zasadniczą przesłankę odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki. Za zobowiązania spółki jawnej odpowiada przede wszystkim sama spółka, lecz do odpowiedzialności mogą być także pociągnięci wspólnicy. W takim przypadku ich odpowiedzialność ma charakter osobisty oraz nieograniczony. Oznacza to, że wspólnicy odpowiadają całym swym majątkiem, zarówno tym już posiadanym jak i przyszłym. Odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki dotyczy zarówno zobowiązań prywatnoprawnych jak i publicznoprawnych.  

Tytuł wykonawczy

Koniecznym warunkiem pociągnięcia do odpowiedzialności wspólników spółki jest uzyskanie na nich tytułu wykonawczego. Na podstawie wyroku wydanego przeciwko spółce jawnej możliwe jest uzyskanie klauzuli wykonalności również przeciwko jej wspólnikowi, o ile egzekucja w stosunku do spółki okaże się bezskuteczna, a także w przypadku gdy oczywistym staje się fakt że egzekucja ta będzie bezskuteczna. Istotne jest również, że można wytoczyć jednocześnie powództwo przeciwko spółce oraz jej wspólnikom. Zbieg ten jest korzystny, gdyż pozwala uzyskać zabezpieczenie roszczenia także na majątku osobistym wspólnika.

Zarzuty przysługujące wspólnikowi

Wspólnikowi jawnemu pozwanemu z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania spółki przysługują przeciwko wierzycielowi zarzuty przysługujące spółce wobec wierzyciela. Wspólnik w celu negacji istnienia zobowiązania po stronie spółki może użyć wszelkich zarzutów przysługujących spółce w stosunku do wierzyciela. Wyróżnić tutaj możemy m.in. zarzut spełnienia świadczenia, potrącenie między spółką a wierzycielem a także niespełnienie się warunku odstąpienia od umowy. Może to być także przedstawiony zarzut zawarcia umowy pod wpływem wady oświadczenia woli lub zarzut, że wierzytelność powstała w czasie, gdy ustał stosunek wspólnik-spółka.
Wspólnikowi służą również zarzuty wynikające z wzajemnych stosunków z wierzycielem. W tym przypadku wysunięty może zostać zarzut potrącenia między wierzycielem a dłużnikiem.

08/24/2011 | Autor: Katarzyna Stachura-prawnik w Kancelarii Prawnej Limanówka Wrzeszcz sp.k.