Koszty sądowe w sprawach cywilnych

Dochodzenie lub obrona praw przed sądem w postępowaniu cywilnym wymaga nie tylko sporządzenia określonych pism i odpowiedniego argumentowania swojego stanowiska. Od zdecydowanej większości pism procesowych należy uiścić opłatę w odpowiedniej wysokości.

Katalog pism oraz zasady naliczania opłat znajdują się w Ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (dalej : Ustawie).

Art. 3 Ustawy zawiera zamknięty katalog pism, które podlegają opłacie. Są to właściwie wszystkie kluczowe dla postępowania pisma:  pozew i pozew wzajemny; apelacja i zażalenie; skarga kasacyjna i skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia; sprzeciw od wyroku zaocznego; zarzuty od nakazu zapłaty; interwencja główna i uboczna. Wymienione są także określone wnioski, skargi, odwołania od decyzji, zażalenia na  postanowienie oraz wnioski o wydanie odpowiednich dokumentów.

Zgodnie z art. 10 Ustawy opłatę należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Ustawa dzieli opłaty na stałe, stosunkowe i podstawowe w zależności od rodzaju sprawy, ustalone są także zasady liczenia wysokości opłat. Opłaty stałe pobiera się w enumeratywnie wymienionych rodzajach spraw, niezależnie od wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia. Mogą one wynosić od 30 zł do 5000 zł. Opłata stosunkowa wynosi 5% lub 2 % w postępowaniu grupowym przedmiotu sporu lub zaskarżenia nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 000 zł. Wyróżnione zostały także opłaty tymczasowe, które pobiera się od pisma wniesionego w sprawie o prawa majątkowe, w której wartości przedmiotu sprawy nie da się ustalić w chwili jej wszczęcia. Opłatę taką określa przewodniczący. Za pozostałe sprawy pobierana jest opłata podstawowa w wysokości 30 zł.

Zasadą jest, że do uiszczenia opłaty zobowiązana jest strona, która wnosi pismo do sądu. Tylko w określonych przypadkach następuje zwolnienie podmiotowe (m. in. Skarb Państwa, strona w całości zwolniona od kosztów sądowych, pracownik w sprawach z zakresu prawa pracy) lub przedmiotowe (m. in. wnioski dotyczące przyjęcia oświadczenia o uznaniu dziecka, o przysposobienie dziecka, o otwarcie i ogłoszenie testamentu).

Nieuiszczenie opłaty może mieć dla strony negatywne konsekwencje, włącznie ze zwrotem pisma. Zgodnie z art. 130 Kodeksu Postępowania Cywilnego (dalej: KPC) jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do opłacenia go w terminie tygodniowym. Po upływie terminu następuje zwrot pisma, przez co nie wywołuje ono żadnych skutków.

Jeszcze większe dolegliwości powoduje nieopłacenie apelacji, skargi kasacyjnej, skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego  orzeczenia, sprzeciwu od wyroku zaocznego, skargi na orzeczenie referendarza. Sąd odrzuca te pisma na posiedzeniu niejawnym.

04/27/2012 | Autor: Łukasz Witowski | Źródło: portal www.lex-portal.pl