Jak przedsiębiorca z sezonowej branży zawiesi i uaktywni firmę

Zawiesić działalność gospodarczą na nie dłużej niż dwa lata, a potem ją wznowić może każdy, kto nie zatrudnia pracowników. Czasami to jedyne wyjście, by uniknąć strat w martwym sezonie

Zawieszanie działalności gospodarczej, a następnie jej wznawianie jest ułatwieniem dla tych, których przedsiębiorstwo okresowo gorzej funkcjonuje, ale uważają, że warto poczekać na poprawę koniunktury. Możliwość uśpienia firmy jest najatrakcyjniejsza dla właścicieli biznesu sezonowego – świadczących usługi dla szkół czy nadmorskich kawiarni.

Kto może

Nie forma prawna, w jakiej funkcjonuje przedsiębiorstwo, lecz to, że przedsiębiorca nie zatrudnia pracowników, decyduje o tym, czy właścicielowi biznesu wolno zawiesić prowadzenie go. Chodzi o osobę (fizyczną lub prawną) lub o osobową spółkę handlową (czyli niemającą osobowości prawnej), która nie podpisała umów o pracę. Przedsiębiorca, który zatrudnia na podstawie umów-zleceń lub umów o dzieło, może zawiesić działalność. Jeżeli umowy o pracę tymczasową lub na czas określony zawarte przez przedsiębiorcę właśnie się skończyły, to też może on zawiesić działalność. Pracownice na urlopie macierzyńskim lub wychowawczym są jednak nadal pracownikami. Dlatego ich pracodawca nie należy do grupy uprawnionych do zawieszenia działalności.

Zawieszenie spółki cywilnej jest skuteczne tylko wtedy, kiedy procedurze poddadzą się wszyscy wspólnicy. Jest to rezultat tego, że s.c. sama nie jest przedsiębiorcą, a tylko umową przedsiębiorców, na mocy której dążą oni do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Przedsiębiorca działający w więcej niż jednej spółce cywilnej może zawiesić aktywność wedle własnego wyboru – tylko w jednej, w kilku lub we wszystkich spółkach. Nie zmienia to zasady, że w tych spółkach, w których wstrzymuje on okresowo działalność, może to zrobić skutecznie tylko razem z resztą wspólników. Jeżeli zaś przedsiębiorca działa w różnych formach prawnych, to wolno mu zawiesić działalność tylko w jednej z nich. [Przykład 1]

Na jaki czas

Działalność zawiesza się na nie krócej niż 30 dni i nie dłużej niż 24 miesiące. Wyjątkiem jest przerwa wyłącznie na luty. Wówczas może ona trwać tyle, ile dni ma w danym roku ten miesiąc. Okres zawieszenia może być oznaczony w dniach, względnie miesiącach lub w miesiącach i dniach. Okres zawieszenia rozpoczyna się od daty wskazanej we wniosku. Nie może to być jednak dzień wcześniejszy niż ten, w którym został złożony wniosek. [Przykład 2]

Zawieszenie trwa do złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności lub do daty w nim wskazanej. Ten dzień nie może być wcześniejszy niż chwila złożenia dokumentów odwieszających firmę.

Jeżeli zaś chodzi o zobowiązania o charakterze publicznoprawnym, czyli o podatki i składki do ZUS, to zawieszenie wywiera skutki od momentu jego rozpoczęcia do dnia poprzedzającego wznowienie aktywności gospodarczej.

Formalności

Żeby zawiesić działalność, osoba wpisana do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) musi wypełnić wniosek CEIDG-1. Może go złożyć osobiście w wybranym urzędzie miasta lub gminy, wolno jej przesłać formularz przez internet, składając elektroniczny podpis, lub za pomocą profilu zaufanego. Ta ostatnia możliwość także wymaga jednokrotnej wizyty w urzędzie. Potrzebna jest do potwierdzenia, że składający e-wniosek jest właśnie osobą zainteresowaną zawieszeniem. Niewykluczona jest również tradycyjna metoda. Wolno więc wysłać wypełniony na papierze formularz listem poleconym. W takich sytuacjach konieczne jest jednak notarialne poświadczenie podpisu. Najprostsze wydaje się złożenie wniosku online bez certyfikowanego podpisu elektronicznego, bez korzystania z profilu zaufanego, a jedynie z zastosowaniem kreatora wniosku CEIDG-1. Po jego wysłaniu w sieci trzeba jednak go wydrukować albo spisać kod kreskowy i zanieść dokument osobiście do dowolnego urzędu miasta lub gminy w terminie 7 dni od wysłania wypełnionego formularza. W przeciwnym razie e-wniosek zostanie automatycznie usunięty z systemu.

Przedsiębiorcy, którzy muszą być wpisani do Krajowego Rejestru Sądowego, a więc np. spółki handlowe, muszą spowodować, że informacje o dacie zawieszenia oraz odwieszenia ich działalności gospodarczej zostaną zamieszczone w dziale 6 rejestru przedsiębiorców. Tu, tak samo jak w wypadku wpisów do CEIDG, wnioski są wolne od opłat. [Przykład 3]

Jak odwiesić

Właściciele smażalni ryb, wypożyczalni łodzi lub sprzedawcy lodów, którzy po sezonie zawiesili działalność, mogą ją teraz wznowić. Warunkiem jest jednak, że nie minęły 2 lata od daty zawieszenia. Osoby fizyczne czynią to bezpłatne, w procedurze, która jest niejako odwróceniem zawieszenia. Muszą więc użyć formularza CEIDG-1.

Działając po kolei – zaznaczają pozycję 01.4 (wniosek o wpis informacji o wznowieniu działalności). Następnie wypełniają rubryki z danymi identyfikacyjnymi – wpisują imię, nazwisko, datę i miejsce urodzenia, PESEL, NIP, REGON i obywatelstwo. Podają przy tym adres zamieszkania, zameldowania, o ile jest on inny, a także firmę, czyli swoją nazwę przedsiębiorcy.

Nie wolno zapomnieć o podaniu w pozycji 12 daty powstania obowiązku opłacania składek ZUS (jest to dzień wznowienia działalności). W pozycji 15 formularza wpisuje się termin wznowienia działalności, ponieważ może to być data przyszła. Wpisuje się również miejscowość i dzień złożenia wniosku.

Tu także formularz może mieć postać papierową lub elektroniczną. W pierwszym przypadku trzeba go wydrukować i zanieść do urzędu miasta lub gminy i podpisać w obecności urzędnika. Wolno go też, jeżeli podpis został poświadczony, wysłać pocztą. Żeby załatwić sprawę przez internet, należy zalogować się do CEIDG i skorzystać z formularza elektronicznego. Wówczas wolno złożyć kwalifikowany podpis elektroniczny lub – co jest nieco prostsze – można skorzystać z profilu zaufanego na stronach administrowanych przez Ministerstwo Gospodarki.

Po złożeniu przez przedsiębiorcę wymaganego dokumentu informacja o wznowieniu przez niego działalności zostanie przekazana do urzędu skarbowego, ZUS i GUS.

Jeżeli przez okres zawieszenia działalności nie zmieniła się sytuacja dotycząca ubezpieczenia ani kod ubezpieczenia, po złożeniu wniosku CEIDG-1 ZUS automatycznie otrzyma informację o wznowieniu i sporządzi w imieniu przedsiębiorcy odpowiednie deklaracje. Jeśli jednak sytuacja przedsiębiorcy zmieniła się (np. w okresie zawieszenia firmy pracował on na etacie), to na nim ciąży obowiązek złożenia druków zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego lub tylko do zdrowotnego (ZUS ZUA lub ZUS ZZA). A jeśli przedsiębiorca zgłaszał przed zawieszeniem do ubezpieczenia członków rodziny, to po odwieszeniu powinien to zrobić ponownie, w ciągu 7 dni. Konieczne jest także złożenie deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA, określającej wysokość składek, do 10. dnia następnego miesiąca.

Odwieszenie działalności gospodarczej powoduje też wznowienie obowiązku opłacania zaliczek na podatek dochodowy. Wiąże się to z koniecznością rozliczenia w pierwszej zaliczce przychodów i kosztów, które ewentualnie powstały w czasie zawieszenia w bieżącym roku podatkowym. Wznowienie działalności nie wiąże się jednak z możliwością zmiany sposobu opodatkowania. Czyni się to bowiem do 20 stycznia. Dlatego ci, którzy chcą wznowić działalność przed wakacjami, nie mają już takiej możliwości.

Jeżeli zaś chodzi o VAT, to pierwszą deklarację składa się za miesiąc, w którym została wznowiona działalność gospodarcza.

PRZYKŁADY

1. Czy zawieszenie jednej spółki wpływa na zawieszanie i wznawianie działalności innej

Czytelnik jest przedsiębiorcą wpisanym do CEIDG i w spółce cywilnej prowadzi restaurację w Tatrach. Prócz tego ma udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, produkującej wyposażenie biurowe. Dodatkowo jest jedynym właścicielem spółki z o.o. prowadzącej sprzedaż części do różnych maszyn. W końcu października 2011 r. jego spółka cywilna zawiesiła działalność, ponieważ wszyscy wspólnicy dopełnili związanych z tym formalności. Czy w takim razie obie spółki z o.o. czytelnika mogły prowadzić działalność przez cały czas? I czy teraz czytelnikowi wolno zawiesić aktywność spółki kapitałowej, w której nie ma wspólników, skoro jego spółka cywilna właśnie wznowiła działalność?

Nie ma przeszkód, by każda spółka czytelnika działała okresowo niezależnie od siebie. Bez względu na formę prawną. W wypadku spółki cywilnej muszą tylko zawieszać i odwieszać działalność jednocześnie wszyscy jej wspólnicy po to, by było to skuteczne. Spółki z o.o. są przedsiębiorcami i mają niezależną od czytelnika osobowość (prawną). Dlatego też ich zawieszanie i odwieszanie żyje własnym życiem, niezależnie od tego, co czytelnik czyni jako jednoosobowy przedsiębiorca (w spółce cywilnej) i jako właściciel, czy współwłaściciel innych przedsiębiorców.

2. Czy można przedłużyć zawieszenie działalności bez uprzedniego jej wznowienia

Czytelnik zawiesił jednoosobowo prowadzoną działalność na podstawie wpisu do ewidencji na jedenaście miesięcy i pięć dni. Dziesięć miesięcy temu złożył prawidłowy wniosek w tej sprawie. Teraz chciałby jeszcze przedłużyć ten stan o rok. Czy może to uczynić, zanim upłynie termin pierwszego zawieszenia?

Takiej możliwości nie ma, ponieważ przepisy rządzące zawieszaniem i wznawianiem działalności gospodarczej nie przewidują tego rodzaju sytuacji. Jeżeli więc czytelnikowi zależy na dalszym zawieszeniu firmy, będzie musiał wznowić działalność zgodnie z wymogami ustawowymi, po czym ponownie ją zawiesić. Jeżeli uczyni to – jak poprzednio – na formularzu CEIDG-1 – ale przez e-PUAP, to ograniczy nieco wysiłek, który będzie musiał w to włożyć.

3. Co musi się znaleźć we wniosku o zawieszenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Czytelnik, mimo że nadal działa na podstawie wpisu do ewidencji działalności, chce zawiesić na wakacje funkcjonowanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Latem bowiem nigdy nie ma ona klientów. Tym samym spółka pozbawiona jest zysków, natomiast ma obowiązek płacić podatki i składki na ZUS. Czy w Krajowym Rejestrze Sądowym będą uwidocznione te same informacje, które zarząd poda we wniosku?

Tak. Zgodnie z przepisami wniosek o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, podobnie jak wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej spółki powinien zawierać:
-firmę, czyli nazwę spółki,
-numer, jaki ma spółka w KRS,
-NIP,
-siedzibę i adres przedsiębiorcy,
-datę rozpoczęcia zawieszenia działalności gospodarczej (tak samo wpisuje się dzień wznowienia funkcjonowania przedsiębiorcy).

Prócz formularza wniosku o zawieszenie działalności spółki każdy przedsiębiorca wpisany do KRS musi dołączyć oświadczenie o niezatrudnianiu pracowników. Sąd rejestrowy będzie badał, czy zgłoszone informacje są rzeczywiste, tylko jeśli powziąłby w tym względzie uzasadnione wątpliwości.

DGP przypomina

Podczas zawieszenia wolno:
– czynić wszystko, co niezbędne do zachowania majątku firmy
– przyjmować należności i regulować zobowiązania powstałe przed zawieszeniem
– zbywać własne środki trwałe i wyposażenie
– uczestniczyć w postępowaniach sądowych, podatkowych i administracyjnych związanych z prowadzeniem firmy przed zawieszeniem
– wykonywać wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa
– osiągać przychody finansowe (np. z odsetek od posiadanych lokat)

W czasie uśpienia firmy przedsiębiorca może być kontrolowany tak samo jak w czasie prowadzenia działalności gospodarczej.

Podstawa prawna
-Ustawa z 2 lipca 2012 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.).
-Ustawa z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tj. Dz.U. z 2007 r. nr 168, poz. 1186 ze zm.).

07/06/2012 | Autor: Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk | Źródło: Dziennik Gazeta Prawna artykuł z dnia 06.07.2012